بسم الله الرحمن الرحیم

نیکپیان بخاطر رسیدن به اهداف تعیین شده ، اصول و شیوه های عام و مشخص فعالیت مینماید که طبق  مقتضیات زمان وتقاضای شایقین عزیزو نهایت محترم با درنظر داشت اصول فعالیت های نشراتی کشور آنرا به نشر می رسانیم : 

آزادی و دموکراسی : آزادی از دیگاهی نیکپیان به  مفهوم رهایی از تفکر و اندیشه های هر فرد از اجتماع از اسارت  ، وابستگی های منحط ،سنت های ناپسند و تحمیلی ،  بیان حقایق امور مختلف جامعه و جامعه جهانی به قسم آزادانه ، علنی ،  آزادی بیان ، اظهار عقاید سیاسی ، مذهبی و نظریات علمی و تیوریکی تمام افراد اجتماع . در دیدگاه  نیکپیان هیچ مانع در راه بیان خواست ها، تفکر و اندیشه های مثمر و مثبت انسان وجود ندارد. و نیکپیان شایق است تا ناشر اندیشه های لبرال و پابند به اصول دموکراسی واقعی است و دموکراسی راکه اسلام برای رشد اجتماعی و سیاسی هر جامعه میداند . نیکپیان دموکراسی اجباری،وتحمیلی و صدور دموکراسی را نمی پسندد.آزادی عقاید سیاسی ، مذهبی ، حقوق و آزادی فردی ، اعاده حقوق مدنی شهروندان ، اقتصادی و سیاسی با آرمان و  اهداف نیکپیان مطابقت دارد و نقض این حقوق و آزادی ها ی مردم از جانب افراد ، حکومت ها ، احزاب ها ، کشور ها و قدرت ها موضوع تمام ما است ، تا با فعالیت های نشراتی ناقضین حقوق انسان را معرفی نماید.

پلورالیزم: نیکپیان پلورالیزم را به مفهوم وسیع آن ، در تعدد تفکر ، اندیشه ها ، طرز زندگی ،با در نظر داشت زمان درک نموده و آنرا در فعالیت های نشراتی اش ملاک عمل قرار میدهد و خواهان آنست که افراد جامعه باید به فکر ، اندیشه ، شیوه های زندگی فردی یکدیگر شان احترام گذارند و نباید عقاید و مفکوره های شان را به یکدیگراجبارآ تحمیل نمایند. افراد جامعه و گروه های اجتماعی ، مذهبی ، سیاسی و مدنی می توانند عقاید شان را آزادانه بیان نمایند و به استفاده از شیوه های مسالمت آمیز بدون تبعض  نشر و پخش نمایند ، ولی هرگز حق ندارند آن را به استفاده از .زور و فشار تحمیل نمایند.نیکپیان  پلورالیزم را در تعدد اندیشی ،  نواندیشی ، احترام به دیگر اندیشی و تلفیق و تصادم اندیشه ها میداندنیکپیان تکفیر و تقدیس عقاید و اندیشه ها را به هر شیوه که عملی گردد ، افشأ می نماید .

احترام به حقوق بشر و کرامت انسان : رعایت حقوق انسانی  ، دفاع از حقوق انسانی ، نشر و پخش حقوق بشر از وظایف مرامی نیکپیان است است. نیکپیان انسان را به مثابه موجود مقدم برتمام  مخلوقات و حقوق آنرا مهمتر از تمام عقاید ، مفکوره ها و آیدیولوژی ها میداند و هر چیزیکه حقوق و آزادی های برحق انسان را محدود مینماید ، مردود می شمارد. نیکپیان کرامت انسانی و احترام به مقام ولای انسان را از تعرض مصؤن میداند و متخلفین آنرا با نشر و پخش معلومات ، ارقام و دلایل عینی افشأ و  معرفی می نماید.نیکپیان با هر نوع شکنجه تعرض  فزیکی ، وارد نمودن فشار روانی ، روش های تهدید آمیز ، سرزنش به علل و انگیزه های مذهبی ، سیاسی و تعلقیت قومی ،سمتی ونژادی را مردود می شمارد و عاملین این اعمال را از راه های نشر و پخش اطلاعات به جامعه و جهان معرفی می نماید.

خلاف نفی برتری جویی و امتیاز پسندی : نیکپیان مخالف برتری خواهی ، تبعیض ، برتری جویی، حمایه گری و تمایزات منفی است .افشأی برتری جویی های شخصی و ملی ، ملیتی و قومی ، حمایه گری های غیر قانونی ، تبیض و تفریق جنسی قشری، قبله وی ،مذهبی، عقیدوی و تمایزات منفی میان انسان ها یکی از اهداف فعالیت های نشراتی نیکپیان ر را تشکیل میدهد.

نیکپیان با برتری جویی های فردی ، کیش شخصیت و قهرمان پردازی های افراد، مخالف بوده و هر کس را مطابق عملکرد و شایسته گی عینی و واقعی وی قابل تقدیر و تحسین میداند . تخلفات هر فرد را به هر سطح  به هر سطح که باشد خواه وکیل،وزیر،ریس جمهوریا هر پوششی که باشد ، نکوهش و افشأ می نماید.

افشای هر نوع  زورگویی ، دهشت ، و ترور: افشای هر نوع مظاهر ، زور ، دهشت و ترور به هر شکل باشد ، نام و پوشش که باشد ، افشای آن از وظایف نشراتی نیکپیان  میباشد. نیکپیان  مخالف استعمال زور ، وارد نمودن فشار و  اجرای اهداف و وظایف به استفاده از شیوه های غیر قانونی و غیر انسانی که با ایجاد دهشت افگنی و ترور و جنگ بر آورده گردد مخالف بوده و افشای آنرا  وظیفه اش میداند. دهشت و ترور به  هر شکل  که ظهور نماید ، نیکپیان  با آن مخالف بوده در افشای آن ازطریق نشرات و پخش معلومات به خواننده ها مجدانه تلاش می نماید تا به نشر برساند.

مخالفت بامحرومیت ها و اسارت ها : نیکپیان تحمیل محرومیت ها و اسارت را غیر قانونی میداند . اسارت زن توسط مرد ، محروم ساختن «اقلیت» توسط « اکثریت» سرکوبی قشر روشنفکر بوسیله افراطیون استبدادی و مذهبی ، در انحصار نگهداشتن ضعیف بدست زورمند و تقسیم جامعه به برادران کوچک و بزرگ از جمله پدیده های منفی اند که نیکپیان با آنها مخالف است .  به اساس این دلیل افشای چنین مظاهر منفی اجتماعی جز فعالیت های نشراتی خود میداند. 

همه چیز باید به دسترس و قضاوت مردم قرار بگیرد  : عده یی بدین باور اند که بعضی مسایل باید گفته نشود و گاهی هم به بهانه های «شرایط حساس» «منافع ملی» می خواهند حقایق ماضی ، حال و آینده رامیپوشانند . نیکپیان معتقد است که مردم حق دارند که هر چیز را در باره گذشته ، حال و آینده شان بدانند. حکومت ها ، احزاب سیاسی ، جنبش ها و نیرو های اجتماعی باید اهداف مخفی از مردم شان نداشته باشند و همه فعالیت ها ، اهداف و وظایف شان را در علنیت با مردم و به مشوره مردم اجرأ نمایند . این یکی از معیار های دموکراسی و مردم سالاری است .نیکپیان سعی خواهد کرد که همه چیز های که از مردم پنهان میکنند افشأ و مطابق اصول و قانون به معلومات مردم قرار بدهد.

اسالیب جدید بجای سنت های کهنه و احترام به سنت های پسندیده : نیکپیان  سنت های منحط را که با شیوه های زندگی جامعه مطابقت ندارد و مانع رشد انسان و جلمعه میگرددشدیدآ مردود دانسته و تحمیل آنرا غرض برآورده شدن اهداف سیاسی ، و نظامی ناجایز دانسته و بمثابه استعمال زور و فشار تلقی می نماید. فلهذا ظهور و بروز چنین موارد را که در جامعه ما دیده می شود ، افشا و انعکاس به خواننده از نیکپیان است. همچنان احترام عمیق به سنن مروج و پسندیده و بالنده ، پخش نشر و اشاعة آن از وظایف اولی نیکپیان است.

با تحصیلکرده های نیکپی آشنا شوید

Ph.D

داکتر علوم

1. ثنا نیکپی  داکتر علوم حقوق و علوم سیاسی   

2. امین الدین مطمین داکتر حقوق و علوم سیاسی

3.

MA

ماستر علوم 

1. شمس الدین شمس ، ماستر علوم حقوق

2. میراحمد جوینده ، ماستر باستان شناسی

3. شهباز ماستر علوم اقتصاد

4. خدا داد ماستر حقوق

5. خداینظر ماستر حقوق

6

7

BA

لیسانسه

1- داکتر امام نظر ، رشته طب

2- داکتر همراه خان........

3- داکتر غلام الدین

4- داکتر احمد علی

5- داکتر بشیر

6-  داکترسمیع الله

7- داکتر ضیاء نیکزاد

8- داکتر فریدون

9- داکتر سلیم

10- داکتر لیلا 

11- انجینر غلام قادر

12- انجینر عبدالجلیل

13- انجینر دلجم

14-  انجینر امام نظر

15-  انجینرعبدالصبور

16-  انجینرعبدالبصیر

لیسانسه در رشته حقوق

17 امرالله ، رشته حقوق

18- محمدهاشم 

19- محمد حضور

20- نجیب الله جویا

21- محمد داد

22- عبدالرازق

23-  حسام الدین نیکزاد

24-  صاحب نظر

اقتصاد دانان نیکپی:

25- طاهر خان فارغ اقتصاد

26- قمبر علی ... اقتصاد

27- عبدالخالق رسولی

28- عبدالخالق اندیشه

29- سرفراز نیازی

30-  عبدالجلیل

31-  عبدالبسیار

32- عبدالنظیف

33- عبدالباقیر

......

تحصیلکرده های نیکپی در رشته زراعت

33- ضرب علی اندوال

34- عبدالستار

45- کریم خان

36- غلام نبی

فارغان ادبیات

37- خواجه احمد

38-  قدم علی خان

39-  محمد یعقوب

40- عبدالمجید

41- حسن علی خان

.....

فارغین حربی پوهنتون ونظامیان

42- محمد حیدر خان

43- غلام سخی خان

44- امیرشاه خان

45- غلام ناصر خان

46- علی نظر خان

47- طاهر خان

48- امرعلی خان

49- عبدل خان

50- محمد ایوب خان

وغیره

..........................

از دوستان که نام شان نیست یا فراموش شده معذرت ما را قبول نماید؟

روز معلم را به تمام استادان جهان مبارک باد میگویم

استاد کـلام تو فـــرض عین است

زیرا که حقـــوق پدریت دربین است

گرمن نتـــــــــوانم بکنم خدمت تو

حق تو به گــردنم قرض و دین است

 تجلیل و گرامیداشت از روز معلم مایه افتخار همه اهل معارف و همه آنانکه در دامان معارف پرورش ، آموزش و تعلیم دیده اند میباشد . برای تمام مردم آشکار است که عنعنه برگزاری از روز معلم ملی و جهانیست وشاید ریشه در اعماق تاریخ داشته باشد.

 اهل معارف آنچه در خور مقام و شایسته احترام وخشودی مقام معلم و آموزگار است همه ساله تجلیل وگرامیداشت به عمل میاورند.

امروز که روز تجلیل و جشن گرامیداشت مقام معلم است از نام ( یک معلم ) وظیفه خود میدانم تا از لحاظ دین اخلاقی  و از نقطه نظر وظیفه ای رسمی امروز و فردامان مسولیت داریم ، تا آنچه میدانیم و آنجه رهتوشه داریم به شاگردان سخاوتمندانه اهداکنیم ودر قسمت تدریس  تربیه و آموزش آنها کوشاباشیم.

     معلمان با احساس هم مسلک من در اینجا در همه شرایط به ویژه در اوضاع چند سال گذشته  احساس مسولیت ، احساس رسالت و تعهد در برابر معارف و اولاد این وطن داشتند و مطابق روحیه اخلاقی و مسولیت های بشری واسلامی در حالیکه هیچگونه معاش ، حقوق و امتیاز نداشتند وظایف تعلیمی و تربیتی خود را در مکاتب  انجام دادند . که قابل قدرشناسی است.

همه می دانند که استاد است که باشیوهها و روشهای پذیرفته شده راههای نیک و بد را با انتهای حقیقت اش به شاگرد می آموزد ، داوری و قضاوت و تحلیل درست را برای شان می فهماند شاگردان را از وادی گمراهی ،  نادانی و جهالت به جاده خوشبختی و سعادت رهنمایی میکند و به زندگی جسمانی و باطنی آنها معنی و هدف می بخشد .

  برای معلم تعهد و مسولیت در برابر وطن و اولاد وطن وظیفه ایمانی ، وجدانی ، اسلامی و اخلاقی و یک معنویت بزر گ و انسانی است و هیچ آموزگار نمیتواند از آن شانه خالی کند .

زندگی معلم اگرچه فقیرانه و غریبانه است ، زمین ، باغ رمه ، گله ، قصر و ساختمان ، ثروت و پول نداشته ولی زندگی معلم دنیای بوده بی رحیا بی بخل  وکاملا  پبامبرانه .

معلم همیشه حقیقت پرستی ، راستی درستی ، صفا و صمیمیت؛ و  تعلیم وتربیه سالم را به شاگردان خویش سرمشق زندگی ساخته و توصیه فرموده است.

  آموزگار ها شخصیت های بسار صبور ، حلیم و صادقی هستند و این نوع پارسایی آنها همیشه مقام معلم را در همه زمانها متعادل حفظ کرده و کارنامه هایشان را در خاطره های  همگان برای همیش جاویدان نگه داشته است.

معلم در تمام طول حیات مورد عزت و احترام همه روشنفکران و اهل علم و دانش بوده همه بیش از هرکسی دیگر با او مصمیم بوده واو را مرهم زخمهاو راهگشایی مشکلات خود میدانند.

  از همه این گفته ها چنین نتجه گرفته می شود که ثبات ، عزت و افتخار آموزگار در موضع دین ، اخلاق وتربیه باعث افتخار ی چنین مقام و شایسته احترام چنین تجلیل و جشن فرخنده ( بنام روز معلم ) شده است . که من با صراحت تمام توفیق یافتم نکات چندی جهت اهدای احترام به مقام معلم به پیشگاه همه آموزگاران دنیا و همه آموزگاران کشور عزیزم تقدیم و عرض کنم .

جویا

معرفی حضرت والا آقا خان

حضرت ‌والا پرنس كريم آقاخان در تاريخ يازدهم جولای ۱۹۵۷ در سن ۲۰ سالگی به‌ عنوان جانشين پدربزرگش سر سلطان محمدشاه به امامت مسلمانان شيعه‌ی امامی اسماعيلی منصوب گرديد. ايشان چهل و نُهمين امام موروثی مسلمانان شيعه‌ی امامی اسماعيلی از ذرّيه‌ی بلافصل حضرت محمّد (ص)، ازطريق پسرعم و دامادش، علی (ع)، اولين امام، و همسر وی فاطمه (س) دختر پيامبر است.

حضرت والا آقاخان، پسر پرنس علی خان و پرنسس تاجُ الدوله علی خان، در ۱۳ دسامبر۱۹۳۶ در ژ نو متولد شد. وی دوران کودکی خود را در نایروبی، پایتخت کنیا، سپری و سپس برای تحصیل مدت نُه سال را در مدرسه‌ی له روزی سوییس گذرانید. حضرت والا در سال ۱۹۵۹ از دانشگاه هاروارد به دریافت مدرک ممتاز لیسانس در رشته‌ی تاریخ اسلام نایل گردید.

با تأسی به پدربزرگش سر سلطان محمد شاه، کریم آقاخان نیز پس از نشستن بر مسند امامت در سال ۱۹۵۷ همواره مترصّد بهبود موقعیت تمام مسلمانان مخصوصاً در مواجهه و رویارویی با چالش‌های ناشی از دگرگونی‌های سریع تاریخی بوده است. امروزه، جماعت اسماعیلی در بیست و پنج کشور جهان، خصوصاً اروپا، آسیای مرکزی، خاور میانه و همچنین آمریکای شمالی زندگی می‌کنند. طی چهار دهه‌ی اخیر، یعنی از زمانی که آقاخانِ فعلی به امامت رسیده، تغییرات سیاسی و اقتصادی عظیمی در بسیاری از این مناطق رخ داده و حضرت والا آقاخان توانسته است سیستمِ پیچیده‌ی مدیریتِ جامعه‌ی اسماعیلی را که در زمان سلطه‌ی استعمار توسط پدربزرگش پایه گذاری شده بود با شرایط جدید کشور های مستقل که بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی واستقلال جمهوری‌های آسیای میانه ازلحاظ کمّی و کیفی تغییریافته است، منطبق و به مرحله‌ی اجرا درآورد.

از دیدگاه حضرت والاآقاخان، اسلام مکتبی مبتنی برتعقل و ایمان قلبی است، مکتبی که شالوده‌ی آن گذشت، تساهل و ارج نهادن به مقام والای انسان یعنی اشرفِ مخلوقاتِ خداوند است. در نظامِ فکری تشیع، هدفِ امامِ وقت این است که دستاوردهای افراد و بازتاب‌های عملی بینشِ اخلاقیِ جامعه که ملهم از تعلیمات اسلام است، محفوظ باقی بماند. در سال ۱۹۷۶، حضرت‌والا در سخنان خود در کراچی خطاب به کنفرانس جهانی سیرت رسول الله متعرض این نکته شدند که تعلیمات آخرین پیامبر خدا در تلاش برای پیدا کردن راه حل‌های تازه برای مسایلی که با روش‌های سنتی آن زمان قابل حل نبودند، می‌تواند سرمشقی الهام بخش برای مسلمانان باشد تا بتوانند بدون آنکه در اصول بنیادی اسلام خدشه‌ای وارد شود، به پدید آوردنِ جامعه‌ای واقعاًََ مدرن و پویا بیندیشند.

در طول تاريخ، اسماعيليان، تحت راهنمايی‌های امام خود، خدماتی در رشد تمدن اسلامی داشته‌اند دانشگاه الازهر و دارُ العلم، در قاهره و خود شهر قاهره، نمايشگر خدماتِ ايشان به زندگی فرهنگی، مذهبی و علمی مسلمانان است. از ميان فلاسفه، قضات، فيزيکدانان، رياضيدانان، ستاره شناسان و دانشمندان نامور گذشته که تحت حمايت امامان اسماعيلی پرورش يافته‌اند می‌توان قاضی نعمان، حميد‌الدين کرمانی، ابن هيثم، ناصر خسرو و نصيرالدين طوسی را نام برد.

دستاوردهای امپراطوری خلفای فاطمی بخش اوليه‌ی تاريخ اسماعيلی، تقريباً از ابتدای اسلام تا قرن يازدهم را در بر می‌گيرد. خلفای فاطمی که به نام فاطمه (س)، دختر حضرت محمّد (ص)، نامگذاری شده بودند، در قسمت مديترانه‌‌ای خاور ميانه، بيش از دو قرن مؤسسِ دولتي بودند که به گسترشِ علم، هنر و بازرگانی علاقه‌ی فراوان نشان می‌‌داد. پايتختِ آن قاهره، توسط فاطميان پايه گذاری شد. پس از دوره‌ی فاطميان، مرکز جغرافيايی اسماعيلی از مصر به سوريه و ايران منتقل گرديد. در قرن سيزدهم، پس از آنکه الموت، مرکز اسماعيليان در ايران، به دست کشورگشايان مغول افتاد، اسماعيليان قرن‌ها به صورت جوامعی پراکنده در ايران، آسيای ميانه، سوريه، هند و ديگر مناطق زندگی می‌کردند. در دهه‌ی ۱۸۳۰ آقا حسنعلی شاه، چهل و ششمين امام اسماعيلی، به دريافت عنوان افتخاری آقاخان، از طرف شاه ايران، نايل گرديد. در ۱۸۴۳، آقاخان اول ايران را به قصد هند که در آن زمان جماعت بزرگی از اسماعيليان در آنجا ساکن بودند، ترک گفت. آقاخان دوم در سال ۱۸۸۵ در حالی که فقط مدت چهار سال از امامت او می‌گذشت به عالم باقی شتافت و پدر بزرگ و امام پيش ازآقاخان فعلی، سر سلطان محمد شاه جانشين او گرديد.

در دوره‌های اخير، خانواده‌ی آقاخان سنت خدمت در امور بين المللی را دنبال کرده‌اند. پدر بزرگِ آقاخان رييس اتحاديه‌ی ملل، پدرش، پرنس علی خان، سفير پاکستان در سازمان ملل و پرنس صدرالدين آقاخان، عموی آقاخان فعلی، نماينده‌ی عالیرتبه‌ی سازمان ملل برای پناهندگان و همچنين هماهنگ کننده‌ی برنامه‌های سازمان ملل برای کمک به افغانستان و نماينده‌ی اجرايی سازمان ملل در مناطق مرزی عراق- ترکيه است. برادر آقاخان، پرنس امين، به دنبال اتمام تحصيلاتش از دانشگاه هاروارد در سال ۱۹۶۵، وارد دبيرخانه‌ی سازمان ملل در بخش روابط اقتصادی و اجتماعی گرديد. از سال ۱۹۶۸، پرنس امين همكاری تنگاتنگی با دفتر شبکه‌ی توسعه‌ی مؤسّساتِ امامت داشته است. پرنسس زهرا، اولين فرزند حضرت والا‌آقاخان، در سال ۱۹۹۴ به دريافت مدرک ليسانس با درجه‌ی ممتاز در رشته‌ی مطالعات کشورهای در حال توسعه از دانشگاه هاروارد نايل گرديد. وی مسئوليت هماهنگیِ سازمان‌‌های خاص توسعه اجتماعی امامت را، که مقرّ آن در محل كار حضرت والا آقاخان است، بر عهده دارد. پسرِِِِ بزرگ حضرت والا آقاخان، پرنس رحيم، فارغ التحصيل در سال ۱۹۹۵ ازدانشگاه براون در ايالات متحده آمريکا، مسئوليت‌های مشابهی را در رابطه با سازمان‌‌های توسعه اقتصادی امامت بر عهده دارد. پسر جوان‌تر حضرت والا آقاخان، پرنس حسين، که در سال ۱۹۹۷ از دانشگاه ويليامز در ايالات متحده‌ی آمريکا فارغ التحصيل شده است، اخيراً به دفتر كار ايشان پيوسته و در فعاليت‌های فرهنگی شبکه‌ی توسعه سهيم است.

هماهنگ با چنين بينشی از اسلام و نيز سنّت خدمت به بشريت، اسماعيليان در هر کجا که زندگی می‌کنند چهارچوب سازمانی شفافی را ايجاد کرده‌اند تا به اجرای فعاليت‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بپردازند. تحت رهبری حضرت والا آقاخان، اين چهارچوب گسترش يافته و به شبکه‌ی توسعه‌ی آقاخان تبديل شده است. اين شبکه شامل سازمان‌‌های متفاوتی است که در جهت بهبود شرايط زندگی و ايجاد فرصت‌های مناسب در مناطق خاصی از دنيای در حال توسعه فعاليت می‌کنند. در هر کشور، اين سازمان‌‌ها در جهت منافع مشترک تمام شهروندان صرف نظر از مليّت و يا مذهب آنها مشغول به خدمت هستند. دامنه‌ی فعاليت‌های فردی حضرت‌والا معماری، تعليم و تربيت و بهداشت، سرمايه گذاری در بخش خصوصی و افزايش سازمان‌های غير دولتی و توسعه‌ی روستايی را در بر می‌‌گيرد.

در طی سال‌های گذشته و در راستای ارج نهادن به ابعاد گوناگون کارهايش، حضرت والا آقاخان مدال‌ها، درجات افتخاری و جوايز زيادی از دولت‌‌های فرانسه، پرتغال، ساحل عاج، ولتای عليا، ماداگاسکار، ايران، پاکستان،ايتاليا، سنگال، مراکش، اسپانيا و تاجيكستان دريافت كرده است. در اکتبر ۱۹۹۸ طیّ مراسم اهداي جايزه‌ی معماری آقاخان، مدال طلای شهر گرانادا به او اهدا گرديد. علاوه بر اين، حضرت والا آقاخان به کسب درجات افتخاری از دانشگاه‌های پاکستان، کانادا، ايالات متحده‌ی آمريکا و بريتانيا نايل آمده است. وی همچنين جوايز متعددی از سازمان‌های تخصصی در تقدير از کارش در زمينه‌ی معماری و حفظ و بازسازی ساختمان‌‌های تاريخی دريافت کرده است. در سال ۱۹۵۷، عنوان حضرت‌والا به وسيله‌ی علياحضرت ملکه‌ی بريتانيای کبير و عنوان سلطنتی حضرت‌والا، به وسيله‌ی شاه ايران در سال ۱۹۵۹ به او اهدا گرديد.

خاطره هاي از ناصر خسرودر        

                    بدخشان 

ناصرخسرو يگانه داعيه داريست كه قافله بزرگ را هيان خرد ونور را پيشاهنگي كرد و ارزشهاي اصل اسلامي واخلاقي را تطبيق و پاسداري نمود او موقعيت و موقف خود را ميدانست و از دردها آلام و رنجهاي پيروان خود آگاه بود و مانند يك آموزگار توانا و يك مصلح خير خواه و يك حجت رهنما و يك بنده عشق خدا عمر پربهاي خود را وقف تبليغ ارشاد و دعوت كرد و از كران تا كران بدخشان و سرزمين هاي مجاور را آن پيمود.

او در چنان شرايط آشفته و بحراني ، با محدوديت هاي فراوان اقتصادي مالي احساس مسوليت واحساس رسالت كرد.و وظيفه و تعهد خود را به انجام رسانده است اين تعهد وظيفه ايماني و يك معنويت اخلاقي او بود.

خاطره ها و انديشه هاي ناصرخسرو با آنچه او توصيه و ارشاد فرموده و آنچه از مذهب اسماعيله گفته در سده هاي كه تعصب مذهبي سخت بيداد ميكرد ، و اسماعيليان هيچ گونه پشتبان و مدافعي نداشتند ، يگانه عامل بود كه در اعماق قلب پيروان او ريشه دوانيده و مانند گلبن بوده كه محتاج به تربيت باغبآن و آبياري بوستان بان نداشته و خود بخود در بهاران فطرت ، طبع ، ذهن و ايمان و عقيده مردم با شگفتن غنچه هاي اميد ، آرزو خود نهايي كرده است.

آنچه از لابلاي خاطره ها و روايايي كه از سينه به سينه و از نسل به نسل بازگو شده و انتقال يافته و بما رسيده ، نشانده آن است كه ناصرخسرو چو خورشيدي فضاي تاريك چند قرن و چندين نسل را در نور كشيده وتا اكنون در زواياي گسترده و پنها ور جغرافياي افكار مردمان پرتو افشاني ميكند خاطره هاي او همراه با ياد بود هميشگي او در هر جاي كه بود باش كرده ، شبي را سپري كرده ، يا لحظه اقامت كرده ، همه زنده است و مورد احترام خاص.

ما چند مورد مختصر از ين قصه ها را كه خاطره از ناصر خسرو آن حكيم فرزانه هموطن ماهستند به نگارش ميگيريم.

نهال دست ناصر

قريه تكيه خوبان، در فاصله بين قريه اسكيتول و پارغ كه به سمت غرب دريا سنگليج و در حدود (4) ساعت پياده روي از قريه خلخان زيباك دورتر واقع شده ، در بلنداي يك تپه موقعيت دارد كه در فصل تابستان خيلي زيبا و دلربا بوده ، منظره جالبي دارد چون زيباك به دليل امن بودن آن و موقعيت استراتيژ یکی پايگاه دعوت و مركز فعاليتها مذهبی ناصرخسرو بود ، كه شايد بیشرين اوقات عمر شريف خود را درين جا سپري كرده باشد ، و بيشتر در روز هاي بهار تابستان در همين تكيه خوبان ميرفته ، و گاهي (چهله نشيي) ميكرده ، در قسمت چپ قريه در كمر كوه چشمه است كه بنام چشمه پير ياد ميشود، و مردم آنجا را باور بر اين است كه قبل از آمدن ناصر اين قريه آب نداشته وا ين چشمه به كرامات ناصر اينجا بر آمده . حين كه آب جاري شده ناصرخسرو به دست خود نهال دركنار آن چشمه غرس نموده و چنين فرموده ، هر زماني اين درخت خشك شود آب اين چشمه نيز قطع خواهد شد.وعمر این قریه به پایان خواهد رسید.

به هدايت ناصر خسرو در ين قريه از آب همين چشمه باغي ساخته و در ميانه باغ (سفه) است كه ميگويند ناصر هميشه بالاي آن مي نشست و به كار هاي پژوهشي و نوشتاري اش ميپرداخت.

در قسمت پيش روي باغ تخت خوابگاه ناصر است که چوبندي شده است ، در عقب اين تخت محل بسياري كوچك است در زير دو تخته سنگ بزرگ ، با يك (تندور) خانه كوچك و محل براي وضو گرفتن ، زماني كه به آن داخل ميشوي، دروازه كوچكي دارد كه آدم بايد با احتياط ازآن بگذارد .، اين محل بوده براي عبادت هاي خاص ناصر كه تنها خودش در آن جا عبادت ميكرده.

نويسنده ، كه اشتياق فراوان به ديدن تكيه خوبان داشتم ضمن مسافرتي به آنجا ، از چشمه پير و آن باغ كه اكنون  زيارت گاه همه مردم است ديدن كردم، نهال دست حجت خراسان حالا درخت بزرگي شده و قسمت هاي آن پوسيده ، اما بيشتر شاخه هاي آن هنوز تازه بوده برگ دارد و سايه ميكند. باغ و زيارت ناصر در اثر گذشت روز گارصدمه ديده و در قسمت هاي بشتر آن منازل مسكوني اعمار شده و تنها ساحه كوچكي باقيمانده است.

مردم زيباك را باور بر اين است كه ناصرخسرو كتاب جامع الحكميتن خود را در همين تكيه خوبان نوشته است. تكيه خوبان كه روز گاري اقامتگه ناصرخسرو بوده، تا امروز زيارت گاه همه اسماعيله آن مناطق است.

ناصر خسرو درچخان

روزی ناصرخسرو را عده ازمعاندان و مخالفان او به مهماني دعوت كردند ، انها بعوض گوشت، چوچه سگي را كشته و در زير برنج نزد حكيم آوردند.

قبل از دست دراز كردن، ناصر به صداي بلند (چخه) ميگويد، ناگهان چوچه سگي از زير پهلو جست زده ، از روي دستر خوان به بيرون فرار كرده و ناپديد ميشود.

حاضران مجلس از آن مات و مبهوت شده و مخالفان ناصر شرمنده و خجالت ميشوند ناصرخسرو با تحمل و خموشي مقدار نان خشك و ماست طلب كرده و آنرا ميخورد. آوازه اين واقعه در تمام منطقه نشر ميشود و همه ميفهمند كه ناصر از جمله اوليا هست و نبايد به كرامات او شك كرد. حالا آن قريه بنام (چخان) ياد ميشود و خاطره سرگذشت ناصرخسرو را همه بازگو ميكند.   ( 48 )

گذري ناصر خسرو از گلخانه ای زيباك

زماني ناصرخسرو، كارهاي تبليغاتي و ارشادي خود را در دره وردوج به پايان ميرساند، از قريه گلخانه گذشته ، رو به روي قريه خلخان بالاي تخته سنگي نماز ميخواند، و به طرف درگستان ميرود.

درين تخته سنگ نشان جاي پيشاني ، دو دست و دو زانو حك ميباشد ومردم به رسم احترام به ناصر خسرو ، آن سنگ را گرامي ميدارند و زيارت شمار ميكنند.

ناصر خسرو در اشکاشم

پیران سرحوض دره ای زیبایی است ، درشرق قریه ای گلدره ای اشکاشم ، که از این دره راهی است که به آنطرف سرحد  کشور به سرزمین پاکستان منتهی میشود. از میانه این دره ، دریاچه ای خروشانی میگذرد ، که از کوه های مرتفع قسمت بالایی  این دره سرجشمه میگیرد. در فاصله سه ساعت پیاده راه ، دورتر از قریه گلدره حوض آب خیلی کلان ، چمنزارهای  سرسبز و چشمه های زلال وجود دارد که درست زیارت ناصر خسرو درهمین جا موقعیت دارد.

   گفته میشود ، روزگاری حکیم فرزانه پیر ناصر خسرو با دوست دانشمند خود ، شاه طالب سرمست که او هم منصب ومقام پیری داشت در این دره مدتی بودباش کرده اند. و این دره تاامروزبه نام دره پیران سرحوض یاد شده و مشهور است. مردم اشکاشم به این باور اند که  ، تمام سرزمین اشکاشم در گذشته ها آب کشاورزی نداشت و همه جای آن دشتی خشک بود. مردم جهت حل مشکل آب ، به حضور پیران سرحوض مراجعه میکنند و موضوع را بیان میکنند.

  حضرت ناصر به آن بزرگواری خود تدبیری سنجیده و قمچینی به یکی از آن افرادمیدهد و تاکید میکند کـه : " این قمچین را گرفته و به دنبالت کش کرده تا دریای پنج برو و هیچگاه به عقب نگاه نکن "  آن مرد اشکاشمی قمچین را از نزد ناصر خسرو گرفته ، زیارت کرده و مطابق هدایت خط کشیده تا در قسمت شخ ( سرماک ) در میانه ای اشکاشم رسید ، یک بار به دلش چیزی گشت و به عقب نگاه کرد . که آب به دنبال او فوران دارد وآب درهمین شخ رسیده  مسیر آن بند میشود ؛ با بندش آب دریا  قسمت های بیشتر اشکاشم زیر آب شد .این مرد با پشیمانی از عملکرد خود ،  با دیگر دوستانش دوباره  به حضـــور" پیران " باز گشته و عرض حال میکنند.

      این بار پیر ناصر خسرو قمچین دیگر به او میدهد و میفرماید که " برو یا علی مدد گفته به شخ بزن و آب را ( چو )  بگو  "  آن مرد قمچین دومی را گرفته و به محل بندش آب بازگشت و یا علی مدد گفته قمچین را به کوه زد . در همان لحظه مسیر جریان دریا باز شد و آب به دریای پنچ ریخت .

        آب دریاچه پیران سرحوض که به آب  کراماتی مسما شده ، سرزمین پنهاور اشکاشم را آبیاری میکند ، هرچند آب آن نسبتا کم میباشد ، اما هیچگاه مشکل کم آبی در آن مناطق  حتا در خشکسالی ترین سالها محسوس نشده است .

  به پاس احترام به ناصر خسرو ویاد بود از او ، همه ساله روزهای جمعه از برج جوزا تا برج های میزان ، مردم اشکاشم و مناطق همجوارآن جهت زیارت به پیران سرحوض میروند و در آنجا محافل و مراسم خوشی و سرور برگزار میکنند و از خاطرات ناصر خسرو تجلیل به عمل می آورند.

        در این زیارت سنگ نوشته ای وجود دارد ، که به هدایت ناصر خسرو در آنجا گذاشته شده است ، اما نوشته آن بگونه نوشته شده که کسی موفق به خواندن آن نشده است  ، این سنگ نوشته چند مدت است که ناپدید شده است و گفته میشود که آنرا ازترس غارت شدن در محل امنی گذاشته و محفوظ میباشد اما شاید چیین نباشد .

     دره پیران سرحوض یکی از تماشایی ترین محلات اشکاشم است که به برکت آن پیران بزرگوار،  همیشه آن دره  سرچشمه فیض و برکت به اشکاشم و ماورای آن میباشد

ناصر خسرو در زيباك

در نخستين روز هاي تشريف آوري شان به زيباك ، روزي ناصرخسرو از قريه دشتخوان به سوي قريه خلخان روان بوده در ميان راه ، مردم نو آباد و شنگوگ مصروف كار در بالاي جو قريه شان كه از كمر ميگذشت بودند، ناصر به رسم معمول قوت كار گفته و احوالپرسي ميكند ، اما كسي او را نمیشناسد.

ناصرخسرو بقول مردم آنجا اكثراً در لباس فقيرانه و ملنگي گشت و گذار ميكرد ، و با لباس كه كسي او را نشاسد در ميان مردم ميرفت و چگونگي جريانات را بررسي كرده و تصميم اتخاذ مينمود ، از سوي ديگر ناصرخسرو با تشريفات و پذيرايی ها و پيشامد هاي ظاهري (معمولي) چندان موافق نبوده و نميخواست از مقام و از صلاحيت خود سوء استفاده كند و يا بنا به دلايل امنيتي به اين كار نميرداخت و از لباس درويشي و قلندري استفاده ميكرد.

مردم اين قريه ها در جريان كار جوي ، چندين روزي بوده كه به نسبت موانع يك سنگ بزرگي كه در مسير جوي پيدا شده و از دور كردن آن عاجز شده بودند، با هم در بحث و گفتگو بودند.

ناصر خسرو با حكمتي كه داشته ، با تدابير خوبي، سنگ را از مسير جوي كه در كمر كوه واقع است به زير پرتاب ميكند. مردم آنجا اطراف ناصر را گرفته و ميخواهند كه بايد همه روزه او با آنها كار كنند.

چون ناصر حاضر به اين كار نميشود، مردم باعث آزار وناراحتي او ميشوند.و خيلي به او مزاحمت ايجاد ميكند، اما ناصرخسرو به بهانه خود را از آنها ميرهاند و دنبال كار خود ميشود.

آن سنگ را كه ناصرخسرو از جوي به زير پرتاب كرده، در بين زمين هاي زراعتي قريه شنگوك موجود است. مردم قريه هاي نو آباد و شنگوگ همه ساله در روزي بهار كه تازه ، آب را به جوي ميآورند ، به احترام ناصرخسرو جشني برپا كرده ، دركنار آن سنگ ، مردان، زنان، جوانان ، كودكان با لباس هاي نوروزي گرد آمده ، با حلال كردن چند گوسفند، پختن گوشت و ديگر غذا ها همه آن روز را به خوشي سپري کرده وگرامی میدارند.

اين جشن اكنون به يك عنعنه مذهبي تبديل شده ونزد مردم آنجا، آن سنگ خاطره است از روزگار حيات ناصر، و برگزاري اين جشن ياد بودي است ، كه به پاس قدرشناسي از ناصر و احترام به او اجرا ميشود.

ناصرخسرو در واخان

زماني كه ناصرخسرو از مقر دعوت خود، از تيكه خوبان زيباك عازم يار كند و خوقند بود، با همان لباس ملنگي خود وارد قريه (يميت) در دو كيلو متري خندود مركز واخان ميشود. او را كسي نمي شناسد ، هر قدر خواهش والتماس ميكنند تا به او اجازه داده شود تا شب را در آنجا سپري كند، كسي او را نمي پذيرد.

ناصر ناچار، از قريه دور رفته ، و لباس هاي خود تبديل كرده ، جامه هاي فاخر ميپوشد و دو باره به همان قريه باز ميگردد ، اين بار همه مردم به احترام و حرمت زياد، او را پذيرايي كرده ، و مهمان ميكند و غذاهاي خوبي به او تهيه كرده و نزد او ميآورند.

ناصر خسرو دامن جامه خود را به كاسه نان برده و ميگويد( اي جامه تو نان بخور) و به اين گفته به مردم آنجا ميفهماند من همانم كه چند لحظه قبل به لباس درويشي و ملنگي آمده بودم و كسي مرا اجازه ورود به خانه اش نداد.

مردم آنجا بسيار شرمنده شده ، از ناصر خسرو به سبب اين عمل شان عذر و معذرت خواسته و خواهان معافيت ميشوند.

جاي كه ناصرخسرو به همان لباس ملنگي به لحظه اول وردوش به قريه ، نشسته بود، اكنون زيارت گاه مردم بوده و به آن ارادت خاص دارند ، در كنار آن زيارتگاه ، اكنون جماعتخانه مذهبي اعمار كرده ، و كسانيكه براي نماز و دعا مي آيند ، در آن زيارت نيز به روح ناصر دعا ميكنند و همه خيرات هاي عمومي را نيز در آنجا برگزارمیشود.

ناصر خسرو در گرم چشمه چترال

دره ای گرم چشمه شامل ده ها روستا و دهكده ايست كه در شمال شرق منطقه چترال پاكستان موقعيت دارد مردم آن به زبان چترالي سخن ميگويند و بيشتر مردم پير و مذهب شعيه اسماعيله و از مريدان خاص ناصر خسرو هستند.

ناصرخسرو زمانيكه مصروف دعوت و سازماندهي وظايف خود در آنجا بود، مقردعوت خود را در تپه بلندي در شرق گرم چشمه دربآلاي يك صخره كه تنها يك راه باريك مشكل گذر دارد ، قرار ميدهد . و ازين مركز دستور هاي لازم را صادر كرده و فرمان ميدهد.

اين صخره كوه حالا زيارتگاه همه مردم است ، علاوه از پيروان ناصرخسرو ، غير اسماعيله ها نيز به زيارت ميآيند شمار زيارت كننده در فصلهاي بهار و تابستان بيشتر ميباشد.

نگاريده اين مطلب ، از نزديك به آن تپه رفته ، منظره زيباي آنرا به چشم ديده است ، كه ازهر جهت هوشمندي ناصرخسرو در انتخاب اين موقعيت را برجسته ميسازد.

در غرب درياي گرم چشمه روبروي همين تپه ناصر (مركز تبليغي) ايجاد نموده و خانه بزرگي اعمار كرده كه بنام لنگر ناصر ياد ميشود كه بعضي قسمت هاي آن نيز باقيمانده و بخش ديگر را تخريب و بگونه اساسی تعمير كرده اند.

جمع آمد هاي عمومي ، خيرات ها، و مراسم مذهبي و فاتحه خواني هاي مردم  آنجا در همين (لنگر خانه) ناصر برگزار ميشود.

ده ها خاطره قصه وافسانه در زبان مردم آنجا از ناصرخسرو به يادگار مانده ، كه نگارنده نسبت عدم آشنائي به زبان چترالي نتوانستم چيزي از آنها را بنويسم .اما اخلاص وعقيده آنها به مذهب شان وبه شخص ناصر خسرو بي مانند بوده ودر خور توصیف است .

ميگويند در بيشترين روستا وشهر ستان هاي كه اسماعيليه هاي چترال سكونت دارند ، زيارت گاه ها وقدم جا ها زيادي از ناصر خسرو وجود دارد كه نشاتده سرگذشت پر تحرك وسيار ناصر در آنجا مي باشد .

ناصر خسرو در كزدان. 

كزدان شامل دوروستاي در زيباك بدخشان است كه يكي را كزدان پايان وديگري كزدان بالا ميگويند . روزي ناصر خسرو به كزدان جهت اجراي وظايف مي آيد وبعدي انجام وظيفه مردم از او تاريخ ، ماه را مي پرسند .

چون تقويم در آن زمان مروج نبود ، مردم اكثراً در شمارش روزها وماه ها دچار اشتباه ميشدند ناصر افزون براينكه تاريخ روز ، ماه وسال را به آنها ميگويند . محلي مشخص را در بالاي قلعه كوه در سمت آفتاب نشست نشان میدهد و میگوید هر زمان که آفتاب در آنجا نشست ،  نوروز ميشود .

اين محل حالا به نام ((نشانگه ای پير )) ياد ميشود وهمه ساله با نزديك شدن آفتاب به آن محل ، همگان در نزديكهاي غروب به تماشاي آٌفتاب مي نشيند وروزي كه آفتاب در آنجا غروب كرد ، همان لحظه جوانان كزدان مژده آنرا به همه قريه هاي زيباك ميرساند و(مژده وانه اي) نوروزي ميگيرند  وفرداي آن روز در همه جانوروز با شكوه خاص آن برگزار ميشود اين رسم  دراين دوره كه تقويم رسمي نيز جاري است هنوز هم معمول بوده وبه يك عرف مذهبي در آمده است.

بازگشت ناصر از كزدان.

زمان كه (حجت خراسان ما) كار هاي خود را در كزدان ختم ميكند با گروه اي از دوستانش از كزدان پاين ميشود. درميانه اي راه مردم دشتخوان به استقبال او آمده ، خواهان تشريف آوري او به قريه شان ميشوند. چون ناصر كار بسيار عاجل و ضروري داشته ، از رفتن به آنجا خود داري ميكند. لحظه در كنار دريا با مردم مينشيند و صحبتي ميكند وسپس به سوي قريه خلخان روانه ميشود.

آن محل از آن زمان تا كنون مورد احترام خاص مردم بوده، هر كس كه از راه ميگذرد در فصلهاي بهار و تابستان دسته گلي چيده و در آن محل ميگذارد ، در زمستان كه گل نيست به جايآن يك شاخه يا بته ميمانند. و اين رسم در بين مردم آنجا تا هنوز با همان گونه پارين و پيرارينش دوام دارد.

ناصرخسرو در خاروق.

خاروق يا خارغ مركز ولايت خود مختار بدخشان كشور تاجكستان است، باشنده هاي آن به زبان روشاني كه يكي از كهن ترين زبانهاي آرياناي بزرگ است صحبت ميكنندو همه پیروانی ناصرخسرو هستند.

زمانيكه ناصرخسرو ماموريت خود را در خوارزم سمرقند و بخارا به پايان ميرساند، از طريق خجند عازم خارغ ميشود، خارغ در آن زمان در تحت حاكميت مستقلانه اي علي بن اسدامير بدخشان قرار داشته و يكي از مراكز مهم دعوت

مذهب اسماعيلی بود.

   در بالای تپه ای  دریکی از بلندی های کوه خاروق چشمه است که چشمه ناصر خسرو یاد میشود محل خیلی زیباو حتا بی نذیر در منطقه ، گفته میشود که این چشمه به کرامت ناصر خسرو دراین جا پیدا شده است .

    به منظوری ارج گذاری به خدمات پیر ناصر در نزدیک آن چشمه، مدرسه ای  بنا کرده و نیم تنه، مجسمه ای از ناصر ساخته اند ، مردم خارغ  عقیده قلبی که به ناصر خسرو دارند آب این چشمه را آب شفا شمرده ، به  بیماران خود  جهت شفا یابی میدهند و آنرا  تبرک گفته حرمت فروان میگذارند.

ناصر خسرو در کران و منجان.

ناصر خسرو در کران ومنجان نسبت به هر جای دیگر بودباش زیادتری داشته و مسجد اسرار آمیز در  قریه شهران  بنا کرده بو د ، که 40 یا 42 ستون داشت ، هر کسی تازه به مسجد می آمد درشمارش ستون ها اشتباه میکرد  کسی 40 و کسی 41و 42 شمار میکرد. مسجد کوچک دیگر نیز در قریه شهران ساخته است که هنوزم موجود است .

   محلات چهله نشینی ،زیارتگاه ها وقدم جا ها بیشما ر د رکران ومنجان از حکیم ناصر خسرو موجود است.

مناطق اسماعیلی نشین در افغانستان.

مسلمانان شعیه اسماعیلی در بیشتر از بیست و پنج کشور دنیا ، به وِیژه آسیای مرکزی ، اروپا ، افریقا و امریکا شمالی زندگی دارند . کشورهای آسیای مرکزی که اسماعیلیان زند گی دارند ؛ هندوستان ،ایران، پاکستان ، افغانستان ، تاجکستان ، سوریه ، یمن ، منطقه کشمیر...... میباشد.

   همچنان اسماعیلی ها در کشور های چین ، اوزبکستان ، عراق، آذربایجان ، ترکیه ، بنگلادیش و کشورهای جزیره العرب زندگی دارند

     در کشور ما ، جماعت اسماعیلی در بیشترین ولایت های کشوربود باش دارند که یک بخش آنها علنی و بخش دیگری آنها بنابر مشکلاتی که دارند در بعضی مناطق هنوزم مخفی زندگی میکنند.

    ولایات که بیشترین اجتماع اسماعیلی د

ارند عبارت از ولایتهای بدخشان ، کابل ، بغلان ، بامیان ، میدان ، پروان ، کندز ، سمنگان ، بلخ و تخار میباشد.در دیگر ولایت ها اسماعیلیان بگونه پراگنده و د ر مناطق مختلف بودباش دارند.در ولایت بدخشان ، نسبت به دیگر ولایت ها بیشترین نفوس اسماعیلی مسکن گزین است.

معناى آزادى

آزادى عبارتست از: رهایى از جبر غیر و عمل به اقتضاى طبیعت.
تصور رایج از آزادى همین رهایى از جبر غیر است در حالیکه علاوه بر رهایى از غیر باید منسوب به خود فاعل عمل نیز باشد .برخى از مکاتب براى انسان اصلاً قائل به ماهیت و طبیعتى نیستند که شکل نهایى این نظریه در اگزیستانسیالیسم از نوع سارتر وجود دارد.
از نظر ما اگر چیزى خود نداشته باشد و ماهیتى نداشته باشد نمى توان از آزاد بودن آن تصورى به هم رساند.

رابطه آزادى و دیندارى
در طول تاریخ درباره نسبت خدا و آزادى آراى متفاوت و گاه متضادى ابراز شده است. آنان که اعتقاد به خدا و خداپرستى را با آزادى مانعه الجمع مى پنداشته اند خود دو دسته اند.

·         یک دسته کسانى که خدا را برمى گزینند و آزادى را رها مى کنند .از میان نمایندگان این دسته مى توان در عالم اسلام به متکلمان اشعرى اشاره کرد و در مسیحیت به مالبرانش (1715 ـ 1638) فیلسوف فرانسوى.اشاعره معتقد بودند که فرض وجود انسانى که مختار باشد، با فرض خدایى که قادر و عالم مطلق باشد, منافات دارد. آنان با تمسک به قاعده لاموئثر فى الوجود الاّالله تاثیر در ایجاد و افعال را از هر موجود دیگرى از جمله انسان سلب مى کردند و به طریق اولى آزادى و اختیار او را منکر مى شدند. مالبرنش نیز عقیده اى کمابیش شبیه عقیده متکلمان اشعرى داشت.

·         دسته دوم آنها که در این تقابل، جانب آزادى را گرفته, خدا را به کنارى مى نهند از نظر اینان, آزادى رکن اصلى ذات انسان است و گرفتن جانب آزادى، در واقع انتخاب انسان و نفى اعتقاد به خداست. از نمایندگان این دسته ، یکى نیچه است‌‌ودیگرى پل سارتر.

·         نیچه به انسان و زندگى و خواست او, اصالت مى دهد. در نظر او کمال مطلوب انسان آن است که خود ارزش گذار باشد نه آنکه از ارزشهاى دیگران تبعیت و اطاعت کند. او اطاعت ازخدا را با میل به رهایى و آزادى مغایر مى داند و معتقد است به ویژه خداى مسیحیها, شور و شوق و نشاط را در انسان مى میراند. وى معتقد است : نیرومندى و آزادى عقلى و استقلال انسان و دلبستگى به آینده او خدا نا باورى مى طلبد, ایمان نشانه ناتوانى، ترس، تباهى، و نگره نفى کننده زندگى است.

·         سارتر فیلسوف اگزیستانسیالیسم متفکر دیگرى است که خدا و آزادى را قابل جمع نمى داند. سارتر براى انسان قائل به ذات و طبیعت نیست. در نظر او هستى انسان بر ذات او تقدم دارد و انسان, سازنده نامتناهى و مطلق است. انسان آزاد است, و خدا پرستى که مستلزم اطاعت از خداست با آزادى او منافات دارد.

نقد نظریه ناسازگارى خدا پرستى و آزادى

براى آن دسته از فلسفه هایى که براى انسان هویتى قائل نیستند باید گفت در اینصورت اصولاً نمى توانیم تصورى از آزادى او داشته باشیم چه رسد به آن که بخواهیم سازگارى یا ناسازگارى آن را با خدا تصور کنیم بالاخره ما باید کسى باشیم و هویتى داشته باشیم تا عمل به حکم انتسابش به ما،عمل ما محسوب شود و به غیر ما منسوب نشود .
همچنین در مذهب اصالت ماده یعنى ماتریالیسم نمى توان براى آزادى انسان معنایى قائل شد، زیرا بنابر اصالت ماده، انسان در مقایسه با طبیعت, صاحب شانى خاص و هویتى مستقل نیست و محکوم به جبر ماده است.

·         در مغرب زمین آنان که قائل به ناسازگارى خداپرستى و آزادى انسان بوده اند تصورشان این بوده که اطاعت از خدا, اطاعت از غیر است و اینان در واقع تصورى که از خدا داشته اند, تصور یک حاکم مقتدر همه دانى و همه توانى است که مستبداً بر انسان حکومت دارد ; درست مثل این که انسان در جامعه اى زندگى کند که با حکومت استبدادى روبرو باشد و رفتار او را حکومت به اجبار تعیین کند.با چنین تصویرى از خدا و با تعریف آزادى به (رهایى از غیر) آزادى و خدا مانعه الجمع مى شوند. ولکن همیشه تبعیت از غیر به معناى اجبار واکراه نیست ما در عالم شاهد موارد بسیارى هستیم که انسان از دیگرى تبعیت مى کند و این به معناى مجبور بودن و آزاد نبودن نیست.بهترین مصداق این نوع تبعیت, عشق است. عاشق از معشوق اطاعت و تبعیت مى کند و در اصل وجود خودش را نفى و انکار مى کند و به قول شاعر خودش را به زنجیر گیسوى معشوق مى بندد و هیچ احساس تنزل و محدودیت و جبر و اکراه نمى کند.

·         سر مطلب این جاست که میان عاشق و معشوق دیگر آن دوگانگى و تغایر وجود ندارد ، یعنى عاشق وجود خودش را در معشوق مى بیند و معشوق را در خودش جستجو مى کند ; یعنى به سان یک روح در دو بدن است .حال اگر تصور ما از خدا همان تصور مطرح در غرب باشد هیچ نسبت با دل و جان و هویت ما ندارد اما اگر نگرش ما به خدا و تصور ما از خدا, تصورى عاشقانه و متبنى بر دوستى باشد مساله فرق خواهد کرد.

جوانان، رهبـران آینده کشور شان هستند

جوانان بخش اعظم و جدا ناپذیر یک جامعه اند که هیچگاه جدا از مردم و جامعه نبوده ، بلکه جز پیکره مهم ، با اهمیت وسرنوشت ساز  آن میباشند.

در شرایط کنونی ناگذیریم که به قشر جوانان توجه نمایم وهمچنان در ساختار ، مسولیت،نقش و شخصیت آنها  توجه جدی داشته باشیم.

بدون شک جوانان یک قشر خاص از جامعه راتشکیل میدهد که خواستهای اجتماعی مختلف دارند. یک جوان دخنر باشد یا پسر ، فقیر باشد یا غنی باشد بدون کدام تفاوت  و بهر صورت جز از قشر جوان به حساب میاید. پس گفته میتوانیم که جوان عبارت از چکیده طبقات واقشار مختلف اجتماعی جامعه میباشند که اگر منشآ شان از یک طرف به خانواده،اقارب،طایفه،میحط،، قوم وسوابق تاریخی جامعه و کشور شان ارتباط میگرد، و از جانب دیگر،مربوط به نسلی می شود  می شود که  دارای خواست ها، نیاز مندی ها   گرایشات و تمایلات  ویژه می باشند.

چیزهای که جوانان را به مثابه قشر اجتماع با هم نزدیک می سازد، علایق،سلایق،تمایلات و خصوصیات روانی و فکری آنها است که با هم  ارتباط ، هماهنگی و همگونی  دارند. مثلا اگر جوانی ازخانواده غنی باشد یا فقیرو بدون در نظر داشت طبقه در تمام نقاط از کشور به شکل یکسان بدون در نظرداشت تعلقیت قومی،دینی،مذهبی،موقیعت اقتصادی،خانوادگی وغیره یکجا باهم مصروف فعالیت های روزمره زندگی هستند،در بین شان رفاقت،دوستی با طبقه های مختلف به وجود میاید و با همدیگر همراز میشوند،همچنان در دوره های مختلف در مکاتب،مدارس و در دانشگاه هم دریک فضای خاص تمایلات،نگرش،ها ذوق های جوانی به سر میبرد و جهان به خصوص خود را دارا هستند.

دوره جوانی یکی از با لذت ترین دوره های زندگی  به شمار میرود. نا گفته نباید گذاشت که جوان چه در جریان دانشگاه ویا در دوایر دولتی در هر جای در یک لحظات نوین زندگی در مناسبات نوین اجتماعی قرار دارد که باید با آن ارج گذاشت.  در کشور های پیشرفته به خاطر رشد بهتر جوانان توچه جدی صورت می گیرد. 

متاسفانه در شرایط فعلی افغانستان به هیچ یک از خواست های جوانان توجه نمی شود. واز نیروی فکری جوان استفاده معقول صورت نمیگرد نیروه فکری و فزیکی جوانان افغانستان به باد فنا میرود.

مسولیت مبرم جوانان در قبال وطن، جامعه و کشور درک آگاهانه  و عمللکرد آنها است . اگر جوانان ما در شرایط کنونی که وطن ما قراردارد مسوولیت شان را  ادا کرده نتوانند، عواقب این امر برای جامعه ما وخیم خواهد بود . پس لازم است که تمام جوانان کشور ما که در تمام نقاط کشور هستند مسولیت های فوق را با خردمندی هوشیاری،دوراندیشی و دوطلبانه مد نظر گرفته و در منصه اجرا قرار بدهند، تا در بطن جامعه از جایگاهی خاص قشری و  اجتماعی شان را احراز نمایند.  اما از طرف دیگر هم بزرگ سالان دانشمندان وسایر اقشار اجتماعی جامعه از نگاهی انسانی،دینی وملی در برابر جوانان،اطفال و جامعه نیز مسولیت دارند تا انان هم از نعمات نوازش، مهربانی،مساعدت،اموزش،تعلیم رهنمای لازم برای جوانان باشند.

در افغانستان گاهی جوانان به اجرای بدون چون و چرای رسم و راه  بزرگان مجبور شده ، ابتکار و آزادی و شگوفایی آنها سلب میگردد.  و یا بر عکس جوانان برخلاف سنت های پسندیده نسل پیشین ترغیب میگردد.  نبود  پلان منظم و علمی دولتی جوانان ما را  به پذیرش «فرهنگ» بیگانه تشویق می نماید که این فرهنگ پذیری همیشه مثبت و مفید نیست.

مسولیت دیگری جوانان مساله حیاتی مکتب،دانشگاه و نظایر ان میباشد که باید با سعی کامل وابتکار لازم خود را از نعمت درس،تعلیم ودانش مروج روز بهرمند نمایند.

زیرا آینده سعادتمند جامعه،کشور و در قدم اول منوط به به بهره گیری از ارزش های دانش،تعلیم،آموزش و امثال ان دارد. پس جوانان کشور ما چه در  داخل چه در خارج هستند ، وقت گرانبهای شانرا با  اموختن تعلیم، درس،کسب دانش وتقویت شعور سیاسی نمایند، تا از مکاتب فاکولته ها سایر ارزش های تعلیمی،اموزشی تجربوی ممتازترین مدارک و دستاورد ها را حاصل نمایند. تحصیل خوبترین مدرک تعلیمی است که صاحب بهترین کار،مقام سیاسی،کدری،اجتماعی،مسلکی گردیده که نتایج ان همانا ساختن یک جامعه مدنی دیموکراتیک برای آینده گان خواهد بود.

در واقع امر شخصیت گیری جوانان از به ثمر رساندن لازم مسولیت شان از از گهواره تا گور ادامه دارد. جوان که مسولیت مبرم خانوادگی،شخصی،اجتماعی،ونظایر آنرا به وجه حسن آن انجام میدهد، هر زمانی که جوانان ما این وجایب را درک نموده و به ان عمل نماید اولتر به خود خدمت نموده که به ساخت سعادت،مدنیت،ترقی،عقلانیت،خردمندی وغیره را نه تنها برای خود بلکه برای جامعه و کشورش نیز خلق مینماید.

وقتی یک جوان از اغاز مکتب تا ختم دانشگاه بر اساس سعی وتلاش خستگی ناپذیر خویش هر بار یک شهادت نامه اعلی را نایل میشود در حقیقت سند خوشبختی خود را خود جامعه و کشورش را حاصل نموده در واقع امر نتایج سالم تعلیم و دانش،همانا خود اگاهی از خود باوری و این خود اگاهی که (خود سازی است) را به بار میاورد برای جوانان رسالت و هویت سازندگی را به ارمغان میاورد و این چنین جوان،در قلب جامعه،کشور و تاریخ از جایگاهی خاصی برخوردار خواهد شد و وجدان بشریت از اینگونه جوان راضی خواهد شد.

جوانان نسبت به والدین وبزرک سالان جامعه خویش یک کتله نو پا یا همانا عناصر بالنده اجتماعی هستند که اگر به صورت علمی وسالم سازماندهی گردند ،پیام ترقی ،نواوری،پویایی،بلوغ ها وگزینه های نوینی در نهاد های مادی و معنوی و اجتماعی جامعه  میگردند. برعکس اگر این قشر تازه به وظایف و مسولیت های مبرم خود را به صورت عینی،علمی ،و خرد سیاسی لازم درک کرده نتوانند ، جای و موقف آنها در جامعه خالی خواهد بود و  این خلا موجب مشکلات و تناقضات جامعه میکردد. چیزیکه همین اکنون جامعه ازان متضرر است.

    افغانستان کشور عزیز ما با ان هم که صد ها مصایب رادر سه دهه  به پشت سر گذاشته است، در شرایط کنونی هم در یک بحران ویژه یی فساد اداری،بی امنیتی ،حملات تهاجمی ،حملات انتحاری،تروریستی طالبان والقاعده و نظایر ان مواجه شده است فلهذا،از این جهت باید جوانان هر گونه کمک تشویق،مهر،رهنمودی عاقلانه،منطقی،اندرزهاو نظایر آن قرار داد و شخصیت کمال یابی ان را احترام گذاشت،منطق زمان،تجارب اجتماعی دیرنه وکوناگونی روزگار ما،عصر خرد وعقلانیت می پذیرد که جوانان سرانجام  رهبران آینده جامعه و کشورش خواهنند بود.

جوانان ما هستند که از گذشته های ملایم و نا ملایم تاریخی جامعه و کشور خویش و همچنان جامعه جهانی با زیر بنای دانش منطق و خرد دموکرا تیک عصر بیاموزد و برای آینده جامعه و کشور خود اساسات مادی، و معنوعی (رهبریت) خردمندانه سیاسی،ملی کشور سرمایه گذاری نمایند.

بدون شک جوانان آینده سازندگان تاریخ،کشور جامعه ومدنیت نوین دورانساز بوده که باید خود ها را هرچه بنیادی تر علمی تر و پویا تر به صورت تدریجی مسالمت آمیز برای ایجاد نهادینه سازی و مدیریت جامعه و کشور شان آماده  نمایند.

      فراموش نباید کرد،جامعه یی که دارای رهبریت سالم،عادلانه،ملی و خردمندانه و  بر خواسته ا جامعه و مطابق به مقتضای زمان نباشد آن جامعه بی رمق و مرده میباشد و جامعه یی بدون تحرک و بدون ارزش ها ابقا و تکامل ندارد.  یگانه بقای اساسی افغانستان بستر تداوم تکاملی آن به یک رهبری  سازنده نسل جوان استکه نقش اساسی خود را در ساختن تاریخ ،جامعه مدنی،ایجاد  مفکوره ها و اندیشه ها نو  ایفا نماید. جوانان ما سرمایه ملی ،معنوی وقوای بشری این مرز بوم جنگ زده و بحرانی است که باید خودرا به صورت اساسی برای اداره  آینده کشور شان آماده نموده هرگونه تعصبات قومی،دینی،مذهبی،سمتی،زبانی،فرهنگ استبدادی وغیره غیره مظاهر منفی را به تدریج  ریشه کن و بسوی مراحل بعدی تکامل جامعه با اصول و شیوه های نوین قدم بردارند.